Cyclone shelter ႏွင့္ နားေထာင္ခဲ့ေသာ စာတမ္းဖတ္ပြဲ

ျမန္မာႏိုင္ငံအင္ဂ်င္နီယာ အသင္းရဲ႔ ႏွစ္ပတ္လည္အသင္းသားစုံညီပြဲ နဲ႔ စာတမ္းမ်ားဖတ္ပြဲကို ၈ ရက္ေန႔နဲ႔
၉ရက္ေန႔ ဇန္န၀ါရီ ၂၀၀၉ မွာက်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အားအားယားယားျဖစ္ေနတဲ့ ကြ်န္ေတာ္ေမာင္ဖားႀကီးလည္း အေျခအေန အခြင့္အေရး ရွိေနတုန္းအခ်ိန္မို႔ စာတမ္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို သြားေရာက္နားေထာင္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ စာတမ္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၈ မွာ အထူးျခားဆုံးျဖစ္ခဲ့တဲ့ နာဂစ္မုန္တိုင္းနဲ႔ သဘာ၀ေဘးအႏ ၱာရာယ္ ေတြအေၾကာင္းကို တင္ျပဖတ္ၾကားသြားခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီစာတမ္းဖတ္ပြဲမွာ ကြ်န္ေတာ္ပိုမိုသိလာတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ Cyclone Shelter လို႔ ေခၚတဲ့ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္းက်ရင္ လူေတြေခတၱသြားေရာက္ ေနႏိုင္တဲ့ စခန္းရိပ္သာေတြအေၾကာင္းပါ..။ သိၿပီးတဲ့သူေတြလည္း သိၿပီးျဖစ္ေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ့္လိုပဲ သိပ္မသိေသးတဲ့ တစ္ေယာက္တစ္ေလမ်ားရွိမလားဆိုၿပီး ၀င္လွ်ာရွည္တယ္လို႔ပဲ သေဘာထားၾကပါကုန္....။

Cyclone Shelter နဲ႔ပတ္သတ္လို႔ အဓိကေဟာေျပာသြားသူကေတာ့ YTU က ေဒါက္တာဥာဏ္ျမင့္ေက်ာ္ပါ ...။ သူက Design Concept of Cyclone Shelter ဆိုတဲ့ စာတမ္းကိုတင္သြင္းဖတ္ၾကားသြားပါတယ္...။ အမ်ားသိတဲ့ အတိုင္းပဲမႏွစ္က နာဂစ္မုန္တိုင္း ၀င္ေမႊေတာ့ ေသဆုံးတဲ့သူေတြက အစိုးရထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ၁၄၀ ၀၀၀ ေက်ာ္ပါတယ္။ဒီလိုေသာက္ေသာက္လဲ ေသၾကၿပီဆိုေတာ့ သင္ခန္းစာေတြလည္း ရသင့္သေလာက္ ရလာၾကာၿပီေပါ႔။ ဒီေတာ့ ေနာက္ တစ္ခါျဖစ္ရင္ လူေတြဒီလိုမ်ိဳး အဓိပၸါယ္မဲ့ မေသရေအာင္ ဘာေတြျပင္ဆင္ သင့္လည္းဆိုၿပီး ၀ိုင္းစဥ္းစားလာပါတယ္...။ ဒီေနရာမွာ အဓိပၸါယ္မဲ့ ေသရတယ္ဆိုတဲ့ စကားရပ္ကို ကြ်န္ေတာ္ သုံးလိုက္ရတာက အေၾကာင္းရွိပါတယ္။

နာဂစ္မုန္တိုင္း တိုက္ၿပီးေတာ့ အဓိကေသရတဲ့အေၾကာင္းက မုန္တိုင္းဒီေရတိုးလာလို႔ ေသရတယ္ဆိုတာ အားလုံးသိၾကပါတယ္။ မိုး/ဇလ ကဦးထြန္းလြင္ကလည္း MES ဥကၠဌ ရဲ႕ဖိတ္ၾကားခ်က္နဲ႔ ပထမေန႔က သူ႔စာတမ္းကို လာဖတ္သြားေတာ့ ဒီလိုေျပာသြားပါတယ္..။ သူတို႔အေနနဲ႔ ဒီလိုျဖစ္လာႏိုင္တာကို သိပါတယ္တဲ့.... ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ဘာလုပ္ရမွန္းကို မသိတာတဲ့...။ Early Warning အားနည္း တာေၾကာင့္လို႔လည္း သူကဆက္လက္၀န္ခံသြားပါတယ္...။ ႀကိဳတင္သတိေပးခ်က္ေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ဘယ္အထိအက်ိဳးသက္ေရာက္မူ႔ရွိသလဲ ဆိုတာေတာ့ေျပာၾကားသြားျခင္းမရွိခဲ့ဘူးထင္ပါတယ္..။

ၿပီးေတာ့ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ကိုလည္း ဦးထြန္းလြင္က ဆက္လက္ရွင္းလင္းျပပါတယ္။ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚမွာက ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ျမစ္ေတြက မ်ားေတာ့ မုန္တိုင္းဒီေရ ဟာျမစ္ေၾကာင္းေတြက တဆင့္ကုန္းတြင္းပိုင္းကိုေဆာင့္၀င္လာၿပီးေတာ့ ကမ္းရိုးတန္းနဲ႔ မိုင္ႏွစ္ဆယ္၊သုံးဆယ္ အကြာေလာက္လည္း ေရာက္ေရာ ကုန္းတြင္းေရတိမ္နဲ႔ေတြ႔ၿပီး အရမ္းျမင့္တဲ့လိႈင္းေတြအျဖစ္နဲ႔ ကုန္းတြင္းပိုင္းကို တိုး၀င္ပါေတာ့ တယ္ .. ။ ဒီမွာတင္ ေရတက္ခ်က္ကေပ ၂၀ ေလာက္ရွိလာၿပီး လူေတြေသာက္ေသာက္လဲ ေသၾကပါေတာ့တယ္..။ တျဖည္းျဖည္းတက္လာတာ မဟုတ္ပါဘူး..။ အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာတင္ တိုးၿပီးတက္လာတာပါ..။ အရင္တုန္းက လည္း ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္းေၾကာင့္ ဒီထက္မကတဲ့ကိန္းဂဏန္းေတြ အေသအေပ်ာက္ရွိခဲ့ဖူးေပမယ့္ ခုလိုသတင္းနဲ႔နည္းပညာ ေခတ္ႀကီးထဲမွာ ျဖစ္သြားတာေၾကာင့္ရင္ထုမနာ ျဖစ္ၾကရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၂၄ နာရီအတြင္းမွာ တယ္လီဖုန္းေတြ၊ အင္တာနက္ေတြ နဲ႔အဆက္အသြယ္ ျပတ္သြားတာလည္း ေနာင္ဆိုမျဖစ္သင့္ေၾကာင္း မိုး/ဇလ ညႊန္ၾကားေရးမွႈးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္ ကပဲေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။

Cyclone Shelter အေၾကာင္းျပန္ဆက္ပါမယ္။ မုန္တိုင္းေတြက်ေရာက္ရင္ လူေတြအေရးေပၚ သြားေရာက္ေနထိုင္ ရမယ့္ ေနရာေတြပါ ။ သာမန္အခ်ိန္မွာ စာသင္ေက်ာင္း၊ ေဆးခန္း၊ ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီ ရုံးေတြအျဖစ္အသံုးျပဳၿပီး၊မုန္တိုင္းကာလ မွာ လူေတြခိုနားတဲ့ ေနရာအျဖစ္အသုံးျပဳလို႔ရတဲ့ အေဆာက္အဦးအျမင့္ႀကီးေတြေပါ႔..။ လူတစ္ရာအတြက္ ငါးရာအတြက္၊ ဆိုၿပီး အသီးသီး ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ အေဆာက္အဦးႀကီးေတြျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္ ကေတာ့ လူငါးသိန္းေလာက္ ေသခဲ့တဲ့ မုန္တိုင္းႀကီးခံခဲ့ဖူးေတာ့ ႏိုင္ငံအ၀န္းမွာ Cyclone Shelter ေပါင္း ၄၀၀၀ ေက်ာ္ ၅၀၀၀ နီးပါးရွိပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဒီမွာေတာ့ ကနဦးအေနနဲ႔ အစိုးရက ၁၈ လုံးေဆာက္ဖို႔လမ္းညႊန္ထားပါတယ္။
အခု ဇန္န၀ါရီလ အလယ္ေရာက္ေနပါၿပီ...။ ဦးထြန္းလြင္ကေတာ့ ဧၿပီ ၁၅ ရက္ေန႔ကေန ေမ ၁၅ ရက္ထိကို မိုးေလ၀သ သတင္းကို ဂရုစိုက္ၿပီးနားေထာင္ၾကပါလို႔ အဲ့ဒီေန႔ကပဲ ေျပာၾကားသြားပါတယ္...။ ေနာက္မျဖစ္ႏိုင္ ဘူးလို႔ ဘယ္သူမွအာမခံမေျပာႏိုင္ပါဘူးတဲ့...။ ေၾသာ္... Cyclone Shelter ေတြက အခုမွ စလုံး ေရစ ေနတုန္း...။

Cyclone Shelter မွာ အေရးေပၚအေျခအေနအတြက္ အစားအစာ၊ေရ၊ ေဆး၀ါး ေတြျပည့္စုံရပါမယ္။ လူအမ်ားႀကီးက ခိုနားၾကမွာဆိုေတာ့ ေရအိမ္စနစ္၊ ေလ၀င္ေလထြက္ စနစ္ေတြကလည္း ေကာင္းမြန္ လုံေလာက္ရပါမယ္။ ဒီေနရာမွာ လူတစ္ရာ၊ လူငါးရာ အတြက္ဆိုတဲ့ ဒီဇိုင္းကိစၥနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး အထက္လူႀကီး ေတြနဲ႔ ဆရာနဲ႔ ျငင္းေနရတုန္းဆိုတာကိုလည္း ရွင္းျပသြားပါတယ္။ လူႀကီးတစ္ခ်ိဳ႕က လူငါးရာ ဆိုရင္ သာမာန္အေျခအေနမွာ ေက်ာင္းသားငါးရာ ဆန္႔ေက်ာင္းေဆာင္တို႔ဘာတို႔ ေတြးေနေပမယ့္ ဆရာတို႔ ဆိုလိုတာက အေရးေပၚအေျခအေနအတြက္ပါ ။ အေရးေပၚအေျခ အေနမွာလည္း လူငါးရာ ဆိုေပမယ့္ ျပည့္သြားၿပီ ဆိုၿပီး ႏွင္လႊတ္လို႔ရတာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲ့ဒါကိုပဲ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက Maximum ၅၀၀ ဆိုတာနဲ႔ သာမာန္အေျခအေန လူငါးရာ ဆန္႔အေဆာင္ႀကီးလို႔ေတြးတတ္ၾကတယ္လို႔ ဆရာက ေျပာၾကား သြားပါတယ္။

ဒီဇိုင္းအယူအဆနဲ႔ ပတ္သတ္ရင္ အဓိကက်ဆုံးအခ်က္က ႀကိဳတင္သတိေပးစနစ္နဲ႔ ဆက္သြယ္ေရး စနစ္တို႔ပဲျဖစ္ၾကပါတယ္။ Cyclone Shelter တစ္ခုဟာ ျပည့္စုံလုံေလာက္တဲ့ႀကိဳတင္သတိေပးစနစ္ရွိေနရၿပီး လူထုကလည္း ဒီစနစ္နဲ႔အကြ်မ္းတ၀င္ရွိေနရပါမယ္။ ဒီအတြက္လည္း နားလည္ေအာင္လို႔ လူထုကို ပညာေပးသင့္တယ္လို႔ စာတမ္းရွင္ေတြနဲ႔ လာေရာက္နားေထာင္သူမ်ား အားလုံးက မွတ္ခ်က္ခ်ၾကပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္... တကယ္လို႔ ဒီစနစ္ေတြ၊ ဒီအေၾကာင္းေတြဟာ လူထုဆီကိုေသေသခ်ာခ်ာ မေရာက္ခဲ့ရင္ ဒီစာတမ္းေတြဟာ စာတမ္းေတြအျဖစ္နဲ႔ပဲ စည္းေ၀းခန္းမထဲမွာ က်န္ေနေတာ့မွာကိုး။ ဒီေတာ့ လူထုကို ပညာေပးေရး ဟာလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာေတြကို ပညာေပးရမလဲဆိုတာကေတာ့ တာ၀န္ရွိ လူႀကီးမင္းမ်ားပဲ အသိဆုံးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

လူထုပညာေပးေရး နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး YTU ဘူမိေဗဒဌာနက ဦးေက်ာ္ထြန္းကလည္း သူ႔စာတမ္းမွာ ေျပာၾကားသြားပါတယ္။ သီရိလကာၤက ကေလးတစ္ေယာက္ဟာပင္လယ္ေရ ရုတ္တရက္က်သြားတာကို သတိထားမိတဲ့အတြက္ သူ႔မိသားစုကိုေခၚေျပးတာ ေသေဘးကလြတ္ေျမာက္ခဲ့ပါတယ္တဲ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ေျမႀကီးထဲက ေရေတြစိမ့္ထြက္ေနတာကို သတိမထားပဲေနၾကေတာ့ Landslide ျဖစ္ၿပီး ရြာလုံးကြ်တ္ေတြ ေျမၿပိဳ ေပ်ာက္ကြယ္ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒါမ်ိဳး သတင္းေတြက ေခတ္အေျခအေနရဲ႔ေပၚလစီေၾကာင့္ပဲလားမသိဘူး သတင္းစာေတြဘာေတြထဲမွာ အေရးတယူေဖၚျပျခင္းမရွိခဲ့ ဘူးလို႔ ဆရာကသူ႔ရဲ႕ Landslide Hazards Mitigation Measures in Myanmar စာတမ္းမွာ စကားဦးအျဖစ္ ေျပာၾကားသြားပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆီမွာက ဒီလိုမ်ိဳး လူထုပညာေပးေရးအစီအစဥ္ေတြ ေတာ္ေတာ္အားနည္း ေနတယ္ထင္ပါတယ္။

ဆရာ ဥာဏ္ျမင့္ေက်ာ္ တို႔ကေတာ့ တြက္သင့္တာေတြကို တြက္ခ်က္ၿပီး ေနာက္ထပ္ဒီလိုအျဖစ္ဆုိးမ်ိဳးမျဖစ္ေအာင္
Cyclone Shelter ေတြကို ဒီဇိုင္းလုပ္ေနပါၿပီ။ ဒီဇိုင္းၿပိဳင္ပြဲေတြလည္း လုပ္ၿပီး MES ကေန Cyclone Shelter ေတြကိုအတည္ျပဳလက္ခံေပးေနပါတယ္။ ဆရာေျပာသလိုပဲ အေဆာက္အဦးေတြက တစ္ႏွစ္၊ ႏွစ္ႏွစ္ဆို ယိုယြင္းသြားတဲ့ ကိစၥကိုလည္း တာ၀န္ရွိသူေတြက စီစစ္သင့္ပါတယ္။ ကန္ထရိုက္ရတဲ့ ကုမၸဏီေတြကပဲ ခိုတာလား၊ ေနာက္ပိုင္းထိန္းသိမ္းမူ႔ပဲ ညံ့သလားဆိုတာေတာ့ လုပ္ေနတဲ့သူေတြ အသိဆုံးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ စာတမ္းေတြကို ပညာရွင္ေတြ အသိုင္းအ၀ိုင္းထဲမွာပဲ ျငင္းခုံေဆြးေႏြးေနစရာ တစ္ခုမျဖစ္ေစခ်င္ပါဘူး ။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ခင္ဗ်ားမွာ ျမန္မာျပည္က ေဆြမ်ိဳးမိတ္ေဆြေတြရွိရင္ တစ္ဆင့္စကား တစ္ဆင့္ ေျပာလိုက္ပါ။ Cyclone Shelter ကေတာ့ ၁၈ လုံးေဆာက္ေဆာက္ေနၿပီလို႔ လိုတာကေတာ့ ၄၀၀၀ ေက်ာ္ ေလာက္ရွိမယ္။ ဦးထြန္းလြင္ကလည္း ဧၿပီ ၁၅ ကေန ေမ ၁၅ အတြင္းနဲ႔ ၿပီးေတာ့ ေအာက္တိုဘာ လဆန္းကေန ႏို၀င္ဘာလဆန္းကိုေတာ့ သတိထားပါလို႔ေျပာသြားေလတယ္။ ဒီေတာ့ Cyclone Shelter ေတြ
မၿပီးေသးရင္လည္း ကိုယ့္ဘာသာ ကိုယ္ကာကြယ္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ထားဖုိ႔လိုမယ္ ထင္တယ္..။ ေၾသာ္ေနာက္ၿပီး
ေနာက္ႏွစ္ဆယ္ေလာက္ေရာက္ရင္ ျမန္မာျပည္ဟာ ငလ်င္ဒါဏ္ခံရႏိုင္ေၾကာင္းလည္း သူကေျပာသြားေလရဲ႔..။ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မူ႔ေတြ လုပ္ထားသင့္မသင့္ေတာ့ ကိုယ္တိုင္ပဲ စဥ္းစားၾကပါေတာ့ဗ်ာ...။